ABŞ-da təmiz enerji layihələrinə yeni məhdudiyyətlər: Nə dəyişəcək?

ABŞ-da təmiz enerji layihələrinə qarşı məhdudiyyətlər artır

ABŞ-da külək və günəş enerjisi layihələrinə qarşı məhdudiyyətlər sürətlə yayılır. USA TODAY-in araşdırmasına görə, ölkənin ən azı 755 dairəsində bu sahədə qadağalar, icazə tələbləri və ya moratoriumlar tətbiq olunub. Bu məhdudiyyətlər nəticəsində ölkə ərazisinin təxminən 38 faizi külək enerjisi üçün, 33 faizi isə günəş enerjisi üçün əlverişsiz sayılır.

Məhdudiyyətlərin miqyası və təsirləri

Araşdırmada göstərilir ki, 645 dairədə külək enerjisi layihələrinə qarşı qadağalar və ya məhdudiyyətlər mövcuddur, 261 dairədə isə günəş enerjisi layihələrinə qarşı oxşar məhdudiyyətlər tətbiq olunub. Bəzi dairələrdə həm külək, həm də günəş enerjisi layihələrinə qarşı məhdudiyyətlər var. Məsələn, Nevadanın 17 dairəsindən dördündə yerli məhdudiyyətlər külək və günəş enerjisi layihələrinin inkişafını çətinləşdirir. Federal hökumətin böyük torpaq sahələrinə qoyduğu məhdudiyyətlər nəticəsində isə Nevada ərazisinin yalnız 15 faizi bərpa olunan enerji layihələri üçün əlverişlidir.

Hazırda ABŞ-da 470 dairədə 5 meqavatdan böyük külək zavodları fəaliyyət göstərir. Günəş enerjisi sahəsində isə 2025-ci ilin dekabr ayına qədər ABŞ dairələrinin təxminən dörddə biri 5 meqavat və daha böyük gücə malik günəş zavodlarına sahibdir.

Enerji istehsalında artım və xərclərin azalması

2016-cı ildən 2025-ci ilə qədər ABŞ-da külək və günəş enerjisinin elektrik istehsalındakı payı 6.5 faizdən 18 faizə yüksəlib. ABŞ Enerji İnformasiya İdarəsi bu göstəricinin 2027-ci ildə 21 faizə çatacağını proqnozlaşdırır. Lazard şirkətinin 2025-ci il hesabatına əsasən, 2009-cu ildən bəri külək enerjisinin tikinti və istismar xərcləri 55 faiz, günəş enerjisinin isə 84 faiz azalıb. Bu, təmiz enerjinin daha əlçatan və sərfəli olduğunu göstərir.

İnsanların gündəlik həyatına təsiri

USA TODAY-in analizinə görə, ABŞ əhalisinin təxminən 0.7 faizi 10 və daha çox turbinalı külək layihələrinə 8 kilometrdən (5 mil) az məsafədə yaşayır. Günəş enerjisi layihələri isə uzaqdan görünmədiyi üçün, əhalinin təxminən 0.6 faizi 1.6 kilometrdən (1 mil) yaxın məsafədə yerləşən 5 meqavat və daha böyük günəş layihələrinin yaxınlığında yaşayır. Bu yaxınlıq bəzən yerli icmalarda narahatlığa səbəb olur və məhdudiyyətlərin artmasına gətirib çıxarır.

Nəticə

Külək və günəş enerjisi qazdan daha ucuz və sürətlə inkişaf edə bilsə də, yerli məhdudiyyətlər bu potensialın tam reallaşmasına mane olur. Yerli icmaların narahatlıqları ilə təmiz enerji məqsədləri arasında gərginlik artır və bu, ABŞ-ın enerji keçidində yeni çağırışlar yaradır. Gələcəkdə daha balanslı və effektiv həllərin tapılması vacibdir.